SKLEP

Ä Rynek Ä Światowe zasoby i wydobycie grafitu naturalnego

      Grafit jako surowiec ma bardzo szerokie zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu. Największe ilości grafitów wykorzystuje się w przemyśle metalurgicznym i odlewnictwie, głównie jako surowca do produkcji materiałów ogniotrwałych i dodatków węglotwórczych do stali i żeliwa oraz do produkcji elektrod grafitowych do pieców lukowych. Ponadto znaczne ilości grafitu wykorzystuje się jako dodatki do mas formierskich i rdzeniowych oraz jako osnowy różnego rodzaju pokryć ochronnych na formy i rdzenie odlewnicze. Niebagatelne znaczenie ma produkcja grafitowych materiałów uszczelniających. Oprócz tego grafit wykorzystywany jest w elektrotechnice, do produkcji smarów specjalnych, okładzin i klocków hamulcowych, powłok antyadhezyjnych i koloidalnych warstw ochronnych.
     W 1999 roku światowe zasoby złóż grafitu naturalnego szacowano na 454 milony ton, z czego w Chinach znajduje się go ponad 68%, a w Brazylii około 21%.

Światowe zasoby, produkcja i eksport grafitu naturalnego w 1999 roku:
Specyfikacja Zasoby [tysiące ton] Produkcja [tysiące ton] Eksport [tysiące ton]
Kraj tys. ton % udział tys. ton % udział tys. ton % udział
Chiny 310 000 68,0 200 34,4 120 42,1
Brazylia 95 000 21,0 47 8,1 15 5,3
Meksyk 3 100 0,7 48 8,3 20 7,0
Madagaskar 960 0,2 13 2,2 15 5,3
Indie 620 0,1 125 21,5 30 10,5
Pozostale kraje 44 800 10,0 148 25,5 85 29,8
Razem 454 080 100,0 581 0,0 285 100,0

      Największe na świecie złoża grafitu naturalnego występują w Chinach, Kanadzie, Brazylii, Madagaskarze, Mozambiku oraz Zimbabwe. Duże pokłady tego surowca posiada również Rosja. W roku 1989 ogólne światowe wydobycie grafitu naturalnego wynosiło ponad milion ton. W latach następnych zanotowano spadek jego wydobycia osiągając w 1993 roku około 741 tysięcy ton, zaś w 2000 roku tylko około 602 tysiące ton. W latach następnych zanotowano wzrost wydobycia grafitu i spodziewany jest jego ciągły wzrost. Wzrost wydobycia grafitu spowodowany jest przede wszystkim zwiększającą się produkcją stali oraz innych stopów, a także metali szlachetnych. Ze względu na odmiany grafitu naturalnego jego wydobycie w poszczególnych krajach wygląda następująco (w kolejności malejącego wydobycia):
  • grafit płatkowy: Chiny, Ukraina, Brazylia, Kanada, Madagaskar, Zimbabwe, Norwegia;
  • grafit amorficzny (mikrokrystaliczny): Chiny, Korea Południowa, Meksyk, Czechy, Austria, Korea Północna, Rosja, Zimbabwe.
  •       Największe zużycie a zarazem import grafitu koncentruje się w krajach posiadających duży udział w światowej produkcji stali a nie dysponujących własnymi zasobami tego surowca. Sytuację najlepiej obrazuje korelacja pomiędzy poziomem importu i produkcji stali surowej w poszczególnych krajach, oraz wynikający z tego wskaźnik zużycia grafitu wyrażony w kilogramach na tonę wyprodukowanej stali.

    Najwięksi importerzy grafitu, produkcja stali oraz wskaźnik zużycia:
    Kraj import ton/rok % udział produkcja stali wskaźnik zużycia
    Japonia 90 000 - 95 000 ok. 32 106 mil ton 0,9
    Stany Zjednoczone 40 000 - 45 000 ok. 15 102 mil ton 0,4
    Niemcy 35 000-40 000 ok. 13 46,4 mil ton 0,8
    Wielka Brytania 23 000-25 000 ok. 8 15,2 mil ton 1,6
    Włochy 7 000 3 26,7 mil ton 0,4
    Francja 6 000 2 21 mil ton 0,3
    Austria 5 000 2 5,7 mil ton 0,9

          W Polsce w ostatnich latach zużycie grafitu naturalnego kształtuje się na poziomie 1,25 tys. ton – w tym grafitu płatkowego ok. 900 ton oraz grafitu amorficznego ok. 350 ton. Zużycie grafitu w Polsce ma tendencję wzrostową w wyniku znacznego wzrostu produkcji stali surowej oraz popularyzacji grafitu naturalnego w procesach hutniczych. Wskaźnik zużycia grafitu wynosi obecnie ok. 0,1 kg na tonę stali i szybko wzrasta, szacuje się, że w najbliższych latach osiągnie wartość 0,3 kg czyli poziom porównywalny z krajami rozwiniętymi a nie dysponującymi własnymi zasobami grafitu naturalnego.